Znaczenie imienia: urodzony o świcie

Fakty biblijne

Łukasz był współpracownikiem apostoła Paweł z Tarsu i autorem dwóch ksiąg Nowego Testamentu: Ewangelii Łukasza oraz Dziejów Apostolskich. Obie księgi skierował do tej samej osoby – Teofila – i stanowią dwuczęściowe dzieło opisujące życie Jezusa oraz początki Kościoła.

Sam Łukasz nie był jednym z Dwunastu Apostołów ani nie przedstawia siebie jako bezpośredniego świadka ziemskiej działalności Jezusa. We wstępie swojej Ewangelii wyjaśnia, że starannie zbadał dostępne świadectwa osób, które były świadkami opisywanych wydarzeń, aby przedstawić ich uporządkowany opis.

Apostoł Paweł nazywa Łukasza „umiłowanym lekarzem”, co wskazuje na wykonywany przez niego zawód. W listach Pawła Łukasz wymieniany jest jako jego wierny współpracownik. Towarzyszył Pawłowi podczas części podróży misyjnych, co można zauważyć w Dziejach Apostolskich, gdzie autor od pewnego momentu zaczyna opisywać wydarzenia w pierwszej osobie liczby mnogiej („my”), wskazując na własny udział w podróży.

Łukasz przebywał z Pawłem podczas jego pobytu w więzieniu. W ostatnim zachowanym liście Paweł napisał: „Tylko Łukasz jest ze mną”, co świadczy, że pozostał przy nim także w trudnym okresie jego życia.

Ewangelia Łukasza zawiera wiele informacji, których nie przekazują pozostali ewangeliści. Znajdują się w niej między innymi szczegółowe opisy narodzin Jana Chrzciciela i Jezusa, przypowieść o miłosiernym Samarytaninie, przypowieść o synu marnotrawnym, historia Zacheusza oraz opis uczniów idących do Emaus po zmartwychwstaniu Jezusa.

Dzieje Apostolskie opisują rozwój pierwszego Kościoła – od zesłania Ducha Świętego aż do pobytu Pawła w Rzymie. Szczególne miejsce zajmuje w nich działalność apostołów Piotra i Pawła.

Biblia nie przekazuje informacji o dalszym życiu ani śmierci Łukasza.

Wersety biblijne

Łk 1,1–4; Dz 1,1–3; Kol 4,14; Flm 24; 2 Tm 4,11

Ciekawostki

Łukasz jest jedynym autorem Nowego Testamentu, który wyraźnie informuje, że jego dzieło powstało na podstawie wcześniejszych świadectw i starannego ich zbadania (Łk 1,1–4).

Na podstawie Kol 4,10–14 wielu badaczy uważa, że Łukasz nie był Żydem, ponieważ Paweł najpierw wymienia współpracowników „z obrzezania”, a następnie osobno Łukasza. Biblia nie stwierdza jednak tego wprost.

Ewangelia Łukasza i Dzieje Apostolskie stanowią najobszerniejsze dzieło jednego autora w Nowym Testamencie – razem obejmują około jednej czwartej jego treści.

Zachęta do lektury

Aby poznać dzieło Łukasza, warto przeczytać Ewangelię Łukasza oraz Dzieje Apostolskie.