Znaczenie imienia: „mój Bóg” lub „Wywyższony”
Fakty biblijne
Heli był arcykapłanem i sędzią Izraela w miejscowości Szilo (Sziloh), gdzie wówczas znajdował się przybytek Pański – miejsce składania ofiar i przechowywania Arki Przymierza.
Heli sprawował urząd kapłański w czasie duchowego upadku ludu i zaniedbał właściwą dyscyplinę wobec swoich synów, Chofniego i Pinchasa. Obaj byli również kapłanami, ale nadużywali swego urzędu: samowolnie brali więcej z ofiar niż im się należało i dopuszczali się niemoralności z kobietami posługującymi przy wejściu do przybytku. Choć Heli upominał synów, nie powstrzymał ich skutecznie. W związku z tym, Bóg ogłosił przez „męża Bożego” wyrok: cały ród Helego zostanie odrzucony, a jego potomkowie nie będą żyli długo, ani nie będą sprawować urzędu kapłańskiego (1 Sm 2:27–36).
Heli był również opiekunem młodego Samuela, którego matka, Anna, oddała go na służbę Bogu. Gdy Samuel był jeszcze dzieckiem, Bóg przemówił do niego nocą, co było znakiem nowej ery prorockiej. Po trzykrotnym wezwaniu Heli zorientował się, że to głos Boga, i nakłonił Samuela, by odpowiedział: „Mów, Panie, bo sługa Twój słucha” (1 Sm 3:9). Następnie Samuel otrzymał od Boga wizję zbliżającego się sądu nad Helim i jego domem.
Proroctwo wypełniło się, gdy Filistyni rozgromili Izraela w bitwie, zdobyli Arkę Przymierza, a synowie Helego zginęli na polu walki. Po usłyszeniu tych wieści Heli – 98-letni, ociężały i niewidomy starzec – upadł z krzesła i złamał kark, ginąc tragicznie (1 Sm 4:18).
Heli był ostatnim z sędziów izraelskich przed nadejściem ery proroków i monarchii. Choć osobiście był pobożny, jego dom upadł przez tolerowanie grzechu wśród najbliższych.
Wersety biblijne
1 Księga Samuela 1:3, 9, 12, 14–15, 17–18, 25; 1 Księga Samuela 2:11–36; 1 Księga Samuela 3:1–18; 1 Księga Samuela 4:4, 11, 13–18