Nazwa „Samarytanie” pochodzi od stolicy królestwa północnego, Samarii. Po zdobyciu tego królestwa przez Asyryjczyków w 721 r. przed Chrystusem wielu Izraelitów zostało uprowadzonych, a na ich miejsce król Salmanassar sprowadził inne narody (2 Krl 17,24). Nowi osadnicy połączyli się z resztą Izraelitów, tworząc lud zwany Samarytanami.

Choć czcili Boga Izraela, robili to poza Jerozolimą. Zbudowali swoją świątynię na górze Garizim, co stało się powodem nieustannych sporów z Żydami. Konflikt ten przetrwał wieki i był wyraźny także w czasach Jezusa.

W Ewangeliach wielokrotnie pojawia się temat Samarytan:

• Jezus rozmawia z Samarytanką przy studni i objawia się jej jako Mesjasz (J 4,9.20-26).

• W przypowieści o miłosiernym Samarytaninie (Łk 10,33-37) to właśnie Samarytanin okazuje miłość bliźniemu, podczas gdy inni ją zaniedbują.

• Zdarza się też, że Jezus zostaje odrzucony przez wioskę samarytańską, co wywołuje oburzenie uczniów (Łk 9,51-53).

• Z dziesięciu trędowatych uzdrowionych przez Jezusa tylko jeden – Samarytanin – powrócił, aby podziękować (Łk 17,16).

---

Znaczenie duchowe

Samarytanie byli przez Żydów traktowani jako „obcy” i nieczyści, a jednak Jezus ukazywał ich w swoich naukach jako przykład prawdziwej wiary i wdzięczności. Ich obecność w Ewangeliach pokazuje, że Boża łaska nie ogranicza się do granic etnicznych czy religijnych – jest dostępna dla każdego, kto szczerze szuka Boga.