Judasz wiele potrafił sobie wytłumaczyć. Potrafił nawet przebaczyć — o ile można było nazwać przebaczeniem próby zrozumienia czyjegoś postępowania i pogodzenie się z nieodwracalnym faktem. Jednego tylko nie potrafił przełknąć: zranienia własnej dumy i poczucia godności.
A Judasz był dumny. Doskonale umiał to ukryć, co samo w sobie było dla niego powodem do dumy. Wiedział przecież, że ten, kto nie panuje nad emocjami, podobny jest do miasta bez murów. Każdy może wtargnąć, ogołocić z marzeń i planów, zhańbić i wyśmiać. Na to Judasz nie mógł sobie pozwolić. Przeto zamykał swe uczucia za murem milczenia i niewzruszonej twarzy.
Lisia przebiegłość... z niej także był dumny. Nazywał ją miodem Abrahama, przypisując temu określeniu słodycz podstępu, jakiego użył praojciec, gdy z odwagą – lecz i chytrze – wstawiał się u Najwyższego za Sodomą. Czyż Abraham, niech duch jego spoczywa w pokoju, nie postąpił przebiegle, okazując przed Panem troskę o sprawiedliwych w tym mieście? A jeśli znajdziesz, Panie, dziesięciu sprawiedliwych...?
I wtedy padło pytanie:
— Czemu nie sprzedano tej maści za trzysta denarów i nie rozdano ich ubogim?
Głos Judasza zawisł w powietrzu, przesiąkniętym wonią czystego olejku nardowego. Zebrani w jadalni domu Łazarza zamilkli, zadumani nad rozsądkiem wypowiedzianych słów — tuż po tym, jak Maria, w geście czułości i miłości, rozbiła alabastrowy słoik i wylała zawartość na stopy Jezusa. Tak, pytanie wydawało się rozsądne. Może nawet sprawiedliwe.
Dlaczego więc ta, która nie opuszczała żadnego słowa Nauczyciela, pouczona o jałmużnie i trosce o ubogich, tak bezmyślnie marnuje coś, co mogłoby wykarmić głodną rodzinę przez cały miesiąc?
Maria znieruchomiała. Fala wstydu i upokorzenia przygwoździła ją do miejsca. Wszystko w niej krzyczało, by uciec — teraz, natychmiast — i nigdy więcej nie wracać. Spojrzała na Mistrza.
— Zostawcie ją w spokoju.
Cichy, spokojny głos zaskoczył wszystkich… także i Judasza. Spojrzał na Jezusa, gdy ten, nieco posmutniałym tonem, dodał:
— Ubogich zawsze mieć będziecie przy sobie, ale mnie nie zawsze. Zostawcie ją. Ona zachowała ten olejek na dzień mojego pogrzebu.
Zapanowała konsternacja. Szmer zaskoczenia przeszedł przez zgromadzonych. O jakim pogrzebie On mówi? Czy ten, który niedawno wskrzesił siedzącego przy stole Łazarza, sam ma ulec śmierci? Ten, który ma moc nad wodą, chorobą, opętaniem… ma odejść i opuścić ich na zawsze?
Maria nie wytrzymała. Wybuchnęła płaczem i przypadła do nóg Jezusa. Całowała je, ocierając włosami łzy i olejek, gdy On uspokajająco gładził ją po głowie, szepcząc słowa pociechy. Gwar i poruszenie wypełniły małe pomieszczenie. Wszyscy patrzyli na Mistrza.
Nikt nie zauważył, kiedy Judasz wyszedł.

KRZYWDA

A Judasz biegł.
Biegł, jakby chciał uciec przed niesprawiedliwością, która go dotknęła. Zaciskał pięści na połach płaszcza, zęby zagryzał, by powstrzymać wycie, które rwało się z jego gardła.
Jak Jezus mógł go tak źle zrozumieć? Przecież zabiegał o dobro! Nikt nie był tak zapobiegliwy jak on. Czy nie dlatego powierzono mu trzos? Czyż nie on jeden potrafił zatroszczyć się o sakiewkę, którą wędrująca wspólnota napełniała z dnia na dzień? Traktował ją niemal jak własność, a kto rozsądny skrzywdziłby rzecz, od której zależy przyszłość?
Umiał przeliczyć każdy grosz, wyważyć proporcje — ile dla nich, ile dla ubogich, ile, uczciwie, dla siebie. Czyż nie miał do tego prawa? Czy Mateusz, były celnik, znał się lepiej na finansach? Czy Szymon zwany Piotrem, rybak, potrafił oszacować, ile potrzeba, by przetrwać jutro?
Nie — tylko on miał to przewidujące oko, które dostrzegało więcej niż tu i teraz. Judasz dziękował Bogu za umysł zdolny do kalkulacji, trzeźwe spojrzenie i dar rozeznania. W głębi serca wierzył — tak to sobie tłumaczył — że to sam Najwyższy go wybrał, znając lekkomyślność swego Syna. Że zesłał Mu pomocnika: człowieka przezornego, ostrożnego, silniejszego niż reszta.
Zmęczony szybkim biegiem przystanął. Noc opadła gwałtownie, zasnuwając niebo ciemną opończą chmur. Powietrze było chłodne, niósł się w nim zapach wilgotnej ziemi. Cykady grały nieustannie. Judasz usiadł pod dzikim drzewem figowym i zamknął oczy.
Przypomniała mu się chwila, kiedy po raz pierwszy spotkał Jezusa. Kiedy to było? Dwa lata temu? Nie — to już ponad trzy lata minęły, od kiedy stanął u podnóża Góry i usłyszał Jego słowo…

SPOTKANIE

— Aleksandrze! — Judasz próbował pokonać zgiełk zebranych u szczytu tłumu ludzi. Dostrzeżony z daleka krewniak odwrócił się i pomachał do niego. Przepychając się łokciami zbliżył się i uściskał serdecznie Judasza. Radość ze spotkania była obopólna.
— Co ty tu robisz? — zapytał Aleksander. — Powinieneś być w Kariot, a nie w Galilei.
— Żebym zdechł tam jak szczur, wśród domowego smrodu siennika? — roześmiał się Judasz. — Nie, mój drogi. Mnie przeznaczone jest coś więcej niż moim braciom. Bogactwo. Imię, które przetrwa pokolenia!
— Ejże, nie uważasz, że mierzysz zbyt wysoko? Bez poparcia Rzymian nie zdobędziesz ani jednego denara, nie mówiąc już o sławie.
— Mam stać się sprzedajnym celnikiem? Mylisz się, Aleksandrze. Mam jeszcze swoją godność. Niejeden wzbogacił się tylko dlatego, że wiedział, kiedy się opowiedzieć po właściwej stronie.
Aleksander pokręcił głową z powątpiewaniem.
— Żadna strona nie jest właściwa, póki tkwimy w niewoli. Zmiany może dokonać tylko Mesjasz. Ten prawdziwy.
— Otóż to, Aleksandrze! — podchwycił Judasz. — O tym właśnie mówię. Mesjasz — to jest właściwy moment i miejsce, bym się pojawił. A skoro nigdzie w Pismach nie jest powiedziane, że narodzi się w Kariot... wyruszyłem na poszukiwanie szczęścia.
— To się dobrze składa — roześmiał się Aleksander. — Za chwilę przemawiać ma jeden z tych, co ogłasza się wysłannikiem Boga. Zostań. Posłuchaj. Kto wie, może nadchodzi Twój czas — czas zdobycia władzy i pieniędzy..
Tak przezbywając się i docinając wzajemnie podeszli bliżej skarpy. Tam, na jej krawędzi, stała postać mężczyzny odzianego w szarą, tkaną z całego kawałka płótna szatę. Gwar ludzi cichł powoli, rześkie, przezroczyste powietrze niosło słowa daleko. Wszyscy słuchali w skupieniu.
— Błogosławieni ubodzy w duchu, albowiem ich jest Królestwo Niebios...
— Błogosławieni, którzy się smucą, albowiem będą pocieszeni...
— Błogosławieni czystego serca, albowiem oni Boga oglądać będą...
Słowa płynęły, a Judasz stał jak urzeczony. Po raz pierwszy ktoś mówił wprost do jego duszy, dotykając najczulszych strun serca. Słuchał o tym, że jest światłością świata i solą ziemi. Że sprawiedliwość jego jest wyższa niż faryzeuszy i uczonych w Piśmie. W duszy Judasza narastało pragnienie bycia kimś więcej niż łataczem dziurawego płaszcza odziedziczonego po zmarłym wujku. 
Poczuł, że słowa Nauczyciela przenikają przez mur jego pychy. Mówił o nim. Do niego. Nie jak faryzeusze i nie jak nauczyciele Prawa. Ten człowiek mówił do serca — i Judasz czuł, jak drżą mu dłonie, jak serce bije szybciej.
Zapragnął dziedzictwa Abrahama, by móc udzielać jałmużny i wsławiać się hojnością. Nie troszczyć się o swe życie jak to czynią poganie, nie martwić się, co następnego dnia włożyć do garnka i czym się przyodziać. 
Zrozumiał śmieszność faryzeuszy stojących na rogach ulic i odmawiających niezliczone modlitwy, a przecież gubiących to jedno najważniejsze — modlitwę do Boga jako Ojca. Ojca, którego słońce wschodzi nad sprawiedliwymi i niesprawiedliwymi, którego deszcz skrapia każdą rolę, niezależnie od właściciela.
Wtedy właśnie zrozumiał: to nie był kolejny prorok. To był Ktoś. Przyciągał — jak mówił prorok Ozeasz — powrozami miłości.
W tym człowieku, który stał pośród tłumu — a jakby ponad nim — była miłość. Jego spojrzenie wypełniało tkliwość i serdeczne zrozumienie. W jego obecności znikał lęk i niepewność, jakie rodziły się przy rabinach wykładających Pisma. Nie było zarozumiałości, ani samochwalstwa. Nie było napuszonych słów, każda wypowiedź trafiała z serca do serca. 
I Judasz utonął w otchłani miłości. A gdy lud począł rozchodzić się do domów, on stał nadal w tym samym miejscu, mając wzrok utkwiony w Nauczycielu. 
I tak już pozostał.

WYBÓR

Judasz nie był jedynym, który poszedł za Jezusem.
Ludzie lgnęli do Niego jak pszczoły do miodu — jedni przyciągani cudami, inni słowem, które miało moc większą niż wszelka nauka rabinów.
A Judasz? Sam nie potrafił tego określić. Wiedział już tylko jedno: przestało mu zależeć na zysku czy sławie. Odkrył wreszcie, że może być kimś, kto ma własne powołanie — że jest zdolny uczynić coś, co nada jego życiu prawdziwą wartość. Zaczął wierzyć, że i dla niego jest miejsce w Królestwie, którego jeszcze nie widział, ale którego echo brzmiało wyraźnie w głosie Mistrza.
Kiedy pewnego dnia Jezus zebrał tych, którzy okazywali szczególną gorliwość w chodzeniu za nim, jeszcze się wahał, jeszcze badał swoje serce, czy rzeczywiście nauki Jezusa odpowiadają jego pragnieniom.
Ale gdy Mistrz stanął przed nim i położywszy dłoń na jego ramieniu wypowiedział jego imię — Judasz wiedział, że jego życie od tej pory połączyło się z życiem tamtego i jedynie śmierć któregoś z nich może tę nić rozerwać.

KĄKOL

— Judaszu...
— Tak, Panie?
— Pewien człowiek posiał dobre ziarno na swojej roli. Ale gdy spał, przyszedł nieprzyjaciel i rozsiał kąkol między pszenicę. Gdy zboże wzeszło, pojawił się i kąkol. Słudzy zapytali gospodarza: „Czyż nie pszenicę posiałeś? Skąd więc ten kąkol?”
— Mistrzu, czemu opowiadasz mi tę przypowieść?
Jezus nie odpowiedział, tylko spojrzał Judaszowi głęboko w oczy i zapytał:
— Powiedz, czy gospodarz powinien wyrwać kąkol, czy pozwolić obu rosnąć do żniwa?
— Powinien poczekać.
— Masz rację, Judaszu. Bo dopiero owoce odsłaniają prawdziwe pragnienia serca.
Judasz spojrzał pytająco, ale Jezus odszedł już na siennik, by odpocząć przed kolejnym dniem pełnym jazgotu chorych, opętanych, ślizgających pytań faryzeuszy i niekończącą się wędrówkę od wioski do wioski.
Judasz nie czuł się dobrze wśród uczniów.
Był jedynym z Judei. Oni wszyscy pochodzili z Galilei: prości, szorstcy, serdeczni, czasem nawet rubaszni. On był inny, powściągliwy, ostrożny, wyważony. Patrzyli na niego podejrzliwie, gdyż był skryty i rzadko wypowiadał swoje zdanie. Szeptali, że się wywyższa. Nie wypierał się. Miał powody, by być dumny.
Czyż to nie jemu powierzono trzos? To od jego decyzji zależało, czy wystarczy na chleb, oliwę, nocleg. Im więcej miesięcy upływało, tym mocniej Judasz gardził ich prostotą — rybacy, wieśniacy; gorący, impulsywni, małostkowi. Gdyby im powierzyć Izrael, sprzedaliby go za dzban wina i garść daktyli.
Inna sprawa była z Szymonem Kananejczykiem — zelotą i fanatykiem. Często kłócili się gwałtownie:
— Potrzebujemy tylko przywódcy, Judaszu — wołał tamten. — A wtedy ruszymy przeciw Rzymowi!
— Z czym, Szymonie? Z nożami na miecze? Garść wieśniaków przeciw legionom Cezara?
— Gedeon miał tylko trzystu ludzi i wygrał z Midiańczykami!
— Gedeon miał wojowników. I Boga po swojej stronie!
— Z nami też jest Bóg, Judaszu. Tylko strach przysłonił twoją wiarę!
— Ja nie tracę wiary — chłodno odparł Judasz. — Ja tylko nie tracę rozsądku.
Po takich rozmowach jeszcze bardziej zamykał się w sobie. Uczniowie odsuwali się od niego, niektórzy szeptali, że sprzyja Rzymowi. Jakże się mylili! Judasz nienawidził okupantów: ich pychy, żelaznych chorągwi, obcych monet. Dlatego słowa Jezusa, wypowiedziane pewnego popołudnia na zielonym stoku, wybrzmiały mu jak pieśń serca:
— Posyłam was jak owce między wilki. Bądźcie roztropni jak węże i niewinni jak gołębice. Nie bierzcie nic ze sobą, idźcie tylko do domów izraelskich głosząc wieść, że przybliżyło się Królestwo Niebios.
Judasz uśmiechnął się do Jezusa.Po raz pierwszy poczuł, że rozumieli się doskonale. Roztropność i niewinność: oto dwie cnoty, które nosił w sobie. To one czyniły go innym niż pozostali.
Szymon Piotr? Zapalczywy jak płomień. Jakub i Jan, czupurni synowie Zebedeusza? Roztropność u nich rzadsza niż moneta w kieszeni żebraka.
A Mateusz — czy można nazwać niewinnym byłego celnika? Wszak wszystkim wiadomo, że celnicy to złodzieje, łapówkarze, wykorzystujący swoje uprzywilejowane stanowiska.
— Panie — odezwał się nieśmiało Jan. — Ty jesteś Nauczycielem. Ty masz słowa życia. Ale nas? Nas przepędzą jak psy od progu.
— Gdy wejdziecie do miasta — rzekł Jezus — zapytajcie, kto jest godny. Zatrzymajcie się u niego. Pokój wasz zstąpi na ten dom. 
— A jeśli okaże się niegodnym?
— Wasz pokój wróci do was, a wy wychodząc, strząśnijcie proch z nóg swoich.
Uczniowie spojrzeli po sobie niepewnie. Przekleństwo strząśniętego prochu... Jaką moc będą posiadali? Władzę nad życiem i śmiercią? Moc odpuszczania i zatrzymywania grzechów?
— Daję wam moc nad demonami i chorobami — Jezus podniósł się i wędrując od jednego do drugiego, kładł dłonie na ich głowach. — Chorych uzdrawiajcie, umarłych wskrzeszajcie, demony wyganiajcie.
Judasz poczuł Jego dotyk na swoich włosach. Serce stanęło na moment, szum w uszach, dłonie drgnęły. Nie podniósł wzroku. Odchodząc w stronę Kafarnaum obejrzał się wstecz. Jezus, rozświetlony wschodzącym słońcem, klęczał w modlitwie, po chwili zniknął wśród drzew.
— Powiedz, Judaszu — zagadnął go Tomasz. — Czy gdy Jezus położył ci dłonie na głowie, czułeś coś?
— To znaczy? — odparł w roztargnieniu Judasz, zaprzątnięty własnymi myślami.
— No, czy czułeś jakąś moc, olśnienie, coś, co pozwoli nam wypełnić misję?
Judasz przystanął i rozejrzał się. Zbliżali się do maleńkiej wioski, liczącej kilka domostw, zgromadzonych wokół studni. Co wtedy czuł? Chyba nic, raczej zakłopotanie, niedowiarstwo na pograniczu ironii. On, Judasz, ma wypędzać demony? Uzdrawiać chorych? Patrzył, jak czynił to Jezus, ale nawet w najśmielszych marzeniach nie widział siebie na Jego miejscu. Jak to zrobić?
A jednak stało się. Na imię Jezusa demony uciekały z wrzaskiem, a chorzy wstawali z posłania. Wieśniacy płakali, dotykając jego szaty. Moc wstępowała w niego jak strumień światła. Niewysłowiona pewność. 
Rzadko zamykano przed nimi drzwi, radość uczniów była ogromna. Nie mogli się doczekać, by o wszystkim opowiedzieć Mistrzowi.
— Panie — wołali w uniesieniu. — Demony są nam podległe w imieniu Twoim! 
— Nie z tego się cieszcie — odparł Jezus. — Ale z tego, że wasze imiona są zapisane w niebie.
Zapadła cisza. Konsternacja. Uczniowie patrzyli po sobie, próbując zgadnąć, o co chodzi Jezusowi. Czy może być coś większego niż uległość demonów? Czy uzdrawianie nie jest szczytem mocy? Ale przecież to nie był koniec — czekały kolejne dni, kolejne cuda.
W końcu porzucili mętlik, jaki ogarnął ich umysły i zabrali się za przygotowywanie wieczerzy.
Jedynie Judasz pogrążył się w zamyśleniu. To, co usłyszał było zaskakujące, ale nie niemożliwe. Taaak... Jest zapisany w niebie. Jak Mojżesz. Jak Dawid. Jak sprawiedliwi dziedziczący ziemię.
Uśmiechnął się w duchu. Tak, on był sprawiedliwy. Oddany. Roztropny. Godny zapisania.
Od tej pory patrzył na siebie inaczej. Nie jak na ucznia. Nie jak na świadka, ale jak na tego, który ma wypełnić misję.
Przecież nikt nie rozumiał Jezusa tak, jak on. Wszyscy widzieli w Nim proroka, cudotwórcę. On widział Króla. Mesjasza, który powinien zasiąść na tronie Izraela. I jeśli Jezus sam nie zechce nim zostać — to Judasz był gotów Mu w tym pomóc.
Choćby miał za to zapłacić własną duszą.

KOBIETA

Ciemne oczy spod zasłony gęstych rzęs rzucały ponętne spojrzenie. Jej szafirowa szata migała pomiędzy tłumem, jakby przypadkiem, a przecież zawsze była gdzieś blisko. Krążyła wokół Jezusa, wokół uczniów.
Judasz starał się jej nie zauważać. Tak należało — przecież jawne obcowanie z nierządnicą było wstydem i hańbą. Potrącana, przeganiana, a jednak zawsze wracała, by słuchać słów Jezusa. Nie tylko Judasz spostrzegł jej obecność. Faryzeusze zebrani przy bramie Nikanora patrzyli z oburzeniem, szemrali, przekrzykiwali się.
Była piękna, lecz nie to przyciągało spojrzenia. Judasz widział w Jerozolimie niejedną piękną kobietę. W tej tkwiło coś niepokojącego — echo dawnego grzechu, który nie chciał umrzeć. Jej obecność była nieproszona, lecz nie do zignorowania. Wchodziła w przestrzeń słów Jezusa niczym fałszywa nuta w doskonałej melodii: drażniąca, a zarazem niezbędna.
Gdy przechodziła obok, pachniała olejkiem — pachniała grzechem i tęsknotą. Jakby sama była pytaniem, na które nie ma odpowiedzi.
Na początku Judasz odwracał wzrok. Potem zaczął ją obserwować, nieświadomie, by się upewnić, czy jej spojrzenie naprawdę zatrzymuje się na Jezusie. A może tylko on czuje jej obecność? Może Mistrz jej nie dostrzega?
Ale Jezus widział ją. Nie tak, jak patrzy mężczyzna na kobietę. Patrzył na nią jak Ojciec — z łagodnością, z czułością, która bolała Judasza głębiej niż cokolwiek innego.
Dlaczego patrzy na nią w ten sposób? Dlaczego dopuszcza ją tak blisko? Czy nie powinien potraktować jej surowo — choćby tak jak tamtej poganki z Tyru i Sydonu, której odmówił uzdrowienia, przyrównując do szczenięcia?
Prawomyślny umysł Judasza zapomniał już, że Jezus koniec końców uleczył jej córkę. Liczyło się tylko to, że — według niego — odpowiedni ludzie powinni znać swoje miejsce.
Któregoś dnia, gdy Jezus nauczał przy wschodnich schodach Świątyni, faryzeusze otoczyli Go ciasnym kręgiem. Nagle rozległ się wrzask: grupa mężczyzn wlokła kobietę. Judasz spojrzał i od razu ją rozpoznał.
Nie w błękitnej szacie, lecz w podartym płótnie, bez zasłony na włosach, z oczyma szeroko otwartymi ze strachu. Rzucona jak łachman u stóp Jezusa, drżała, szlochając cicho. Judasz poczuł w sobie chłodne zadowolenie. Nierządnica dostała, na co zasłużyła.
— Tę kobietę pochwycono na cudzołóstwie! — krzyknął jeden z mężczyzn. — Prawo Mojżeszowe nakazuje ją ukamienować. A Ty... co powiesz?
Zapadła cisza. Dłonie zaciskały się na kamieniach, niecierpliwość rosła. A Jezus schylił się i zaczął pisać palcem po piasku.
Czekali.
Wreszcie podniósł wzrok:
— Kto z was jest bez grzechu, niech pierwszy rzuci kamień — powiedział cicho. Potem znów pochylił się nad ziemią.
Judasz nie rozumiał. Przecież Prawo Mojżeszowe, przecież sprawiedliwość, przecież to nierządnica! Widział, jak ludzie jeden po drugim odchodzili. Kamienie z głuchym odgłosem spadały z ich dłoni na piasek. Jezus został sam z kobietą. Uklęknął przy niej, dotknął jej twarzy — brudnej i zapłakanej.
I wtedy Judasz poczuł zazdrość. Gwałtowną, oślizłą zazdrość. Nie o nią. Nie o jej ciało, nie o sposób, w jaki na Niego patrzyła, lecz o to, że ona dostała coś, czego on pragnął od dawna — Jego uwagę i jego bliskość. Łaskę. Zrozumienie. 
A przecież nie zasłużyła na nie! To on, Judasz, poświęcił wszystko, by za Nim pójść! Czyż nie on nosił wspólną sakiewkę, znosił pogardliwe milczenia, zgryźliwe półsłówka?
A teraz jakaś kobieta z upadłą przeszłością dostaje współczucie, którego jemu brakuje?
Od tego dnia zaczął patrzeć na Jezusa inaczej. Nie z uwielbieniem, ale z podejrzliwością. Czy On naprawdę wie, co czyni? Czy nie rozdaje swej miłości zbyt hojnie, zbyt ufnie? Bez miary. Bez sprawiedliwości.
Ta myśl wracała coraz częściej.
Jezus był dobry, lecz niepojęty. Mówił o Królestwie, a nie gromadził armii. Przemawiał o wolności, a milczał na temat Rzymu. Wskrzeszał i uzdrawiał, lecz odwracał się, gdy chciano Go obwołać królem.
Dlaczego?
Dlaczego nie chce panować?
Wtedy w sercu Judasza zaczęła kiełkować myśl. Nie bunt, nie zdrada, ale coś subtelniejszego i groźniejszego: chłodna kalkulacja.
Może trzeba Mu pomóc.
Może nie rozumie, jak działa świat. Może naprawdę wierzy, że miłość wystarczy, że wystarczy mówić o niebie, by odmienić ziemię. Ale świat potrzebuje wstrząsu. Potrzebuje decyzji. Czynu, nie modlitwy.
Może trzeba Go popchnąć. Doprowadzić do chwili, w której będzie musiał wybrać: ucieczkę albo walkę, cichość albo Królestwo.
Jeśli jest Mesjaszem — objawi się.
A jeśli nie… lepiej, by wiedzieli to teraz, niż później.

DECYZJA

Wieczór opadł na dom jak ciężki, aksamitny całun. Ciemność spowijała kąty, tłumiła światło dogasającej lampy. W zapachu lnu, dymu i oliwy wyczuwalny był cichy niepokój — nie tylko obawy przed jutrem, ale coś subtelnie gęstego, jakby cień strachu snuł się pod belkami.
Nikodem wszedł ostrożnie, z twarzą ukrytą w głębokim cieniu, jak człowiek, który pragnie prawdy, lecz boi się światła. Judasz, stojąc z boku, obserwował go spod oka. Kiedyś podziwiał wiedzę tego faryzeusza, jego sposób mówienia o Prawie, wpływy u jerozolimskich elit. Ale z czasem coś w nim pękło. Pogarda, niczym cierń, wrosła w jego myśli.
„Gdzie mu tam do mnie” — pomyślał. — „On tylko mówi, ja działam. On się ukrywa, a ja poszedłem za Mesjaszem jawnie, publicznie, mimo gróźb. A nie były to czcze pogróżki, za nimi czaiła się władza, która była lwem ryczącym. Wystarczyło ją podrażnić, a nie przebierała w środkach, by zniszczyć tego, kto jej się przeciwstawił”.
Dom, w którym się zatrzymali, pachniał dymem i oliwą. Dalekie szczekanie psów, dźwięki cykad za oknem. Piotr siedział przy drzwiach, oparty o framugę, z głową spuszczoną na piersi. Andrzej rozcierał dłonie przy małym palenisku, inni półgłosem modlili się. Judasz przysunął się bliżej drzwi, by usłyszeć, o czym będzie rozmowa. 
Nikodem mówił szeptem, niespokojnie:
— Jezusie... nie powinieneś dłużej przebywać w Jerozolimie. To tak, jakbyś wszedł do gniazda os. Każde twoje słowo przyciąga żądło. Prędzej czy później cię zabiją.
Jezus uniósł wzrok. Jego spokój był kamienny, jak tafla jeziora przed burzą.
— Jeszcze krótki czas jestem z wami. Potem odejdę do Tego, który Mnie posłał. Moje dzieło jeszcze się nie dopełniło.
Nikodem zadrżał.
— Ale jeśli cię pojmą, niczego więcej nie dokonasz! Czy nie lepiej nauczać gdzie indziej? Sam wiesz, jak wielu słucha cię z wiarą — po wsiach, na targowiskach, w Galilei! Czy naprawdę musi to być Jerozolima?
— Nie bój się — rzekł Jezus łagodnie. — Moja godzina jeszcze nie nadeszła. Muszę dokonać dzieła, które zlecił mi mój Ojciec.
— Czy twój Ojciec chce, abyś był samobójcą? — wykrzyknął z rozpaczą w głosie Nikodem. — Słuchaj mnie, Jezusie, wiesz, że ci dobrze życzę... Dziś rano Rada Sanhedrynu zebrała się na tajnym posiedzeniu. Szukają sposobu, by cię oskarżyć. Już nie szukają prawdy, tylko pretekstu! Nie znasz ich możliwości, ale ja je znam. Nieraz widziałem, jak fałszywi świadkowie przekręcali każde słowo, byle tylko zniszczyć niewygodnego człowieka. Bez przesłuchania, bez prawa do obrony. Ich sąd to teatr z góry napisanym wyrokiem! Wiem, co zamierzają, rozmawiałem z nimi. Oni nawet nie będą próbować cię przesłuchać, nie dadzą ci szansy obrony. Jezusie, oni chcą zwołać sąd, aby na nim udowodnić twoją winę!
Jezus milczał przez chwilę, potem rzekł tylko:
— A który z nich jest bez winy?
Cisza zawisła między nimi jak dym kadzidła. W końcu zniechęcony Nikodem zaprzestał nalegań i wrócił do swego domu.
Judasz, siedząc w rogu, wpatrywał się w drgające światło oliwnej lampy. Z zewnątrz dochodził szelest drzew oliwnych. Wiatr wdzierał się przez szpary w oknach, kołysząc płomień lampy. Wąskie uliczki pustoszały. Uczniowie położyli się na matach, jedni już spali, inni rozmawiali jeszcze półgłosem. Jan zasnął pierwszy, potem Filip. W domu słychać było tylko skrzypienie belek i jednostajny oddech śpiących.
Judasz jednak nie spał.
Leżał na twardym posłaniu, a myśli nie dawały mu spokoju. Czy rzeczywiście Jezus jest szaleńczym samobójcą, który pociągnie w otchłań swoich uczniów? Czy to możliwe, że nie ma żadnego planu? A może... ukrywa go nawet przed nimi?
A Judasz potrzebował planu. Potrzebował mocy. Potrzebował pewności, że nie idzie za człowiekiem, który postradał zmysły. Nie dlatego, że stracił wiarę. Wręcz przeciwnie — wierzył, że Jezus musi objawić swą moc. Że potrzebuje bodźca, impulsu, ostatecznej próby, w której przestanie mówić o miłości, a zacznie panować. Król nie może umrzeć jak baranek. Król musi zwyciężać.
Ale Jezus milczał.
Na każde pytanie o przyszłość odpowiadał jednym zdaniem:
— Syn Człowieczy zostanie wydany w ręce pogan.
To zdanie powracało jak echo, które nie chce ucichnąć. Każdej nocy Judasz słyszał je w myślach — coraz wyraźniejsze, coraz zimniejsze. Jakby w tym proroctwie tliła się zapowiedź klęski.
Tamtego wieczoru, gdy światło lampy zgasło, a dom pogrążył się w półmroku, Judasz zrozumiał jedno: jeśli Mistrz nie ruszy do działania, on sam będzie musiał Go do tego zmusić.

ŁAZARZ

Dwa dni po uroczystości poświęcenia świątyni Jezus i uczniowie odeszli z Jerozolimy. Nad Jordanem rzeka rozlewała się szeroko, trzciny śpiewały cicho w wieczornym wietrze. Słońce chyliło się ku zachodowi. Było to miejsce, gdzie niegdyś Jan udzielał chrztu, i wielu ludzi przychodziło tam, wspominając jego słowa i śmierć.
Uczniowie rozłożyli się pod drzewami tamaryszku, Jezus siedział samotnie, zapatrzony w nurt rzeki. Spokój wydawał się nierealny po zgiełku Jerozolimy, ale w tym spokoju tkwiła cicha groza nadchodzących zdarzeń.
Wielu ludzi przychodziło, wspominając Jana Chrzciciela.
— Jan nie uczynił żadnego cudu, ale wszystko, co mówił o tym Człowieku, okazało się prawdą — mówili.
Tego wieczoru, gdy nad doliną Jordanu zapadła noc, przybiegł posłaniec. Był znużony, pokryty kurzem drogi, a jego oczy błyszczały niepokojem.
— Panie! — zawołał. — Łazarz z Betanii, ten, którego miłujesz, jest ciężko chory.
Uczniowie wiedzieli, jak bliska była Mu ta rodzina. Spodziewali się natychmiastowej decyzji. Ale Jezus odpowiedział tylko:
— Ta choroba nie jest na śmierć, lecz na chwałę Bożą, aby Syn Boży był przez nią uwielbiony.
Słowa te zapadły w serca uczniów jak tajemnica. Judasz, siedzący z boku, wpatrywał się w Mistrza z niepokojem. Nie rozumiał. Widział, jak Jezus czynił cuda — otwierał oczy ślepym, uzdrawiał trędowatych jednym dotknięciem dłoni. Teraz jednak, gdy cierpiał ktoś bliski, On trwał w bezruchu.
„Dlaczego czeka?” — myślał Judasz. — „Przecież ma moc, czemu nie użyje jej dla przyjaciela? Czym jest ta chwała Boża, o której mówi? Czy Bóg potrzebuje choroby i śmierci, by się objawić?”
Wszyscy trwali w oczekiwaniu. Minął pierwszy dzień wypełniony uzdrawianiem i nauką. Wieczorem Jezus jak zwykle oddalił się na modlitwę. 
Drugiego dnia uczniowie zaczęli się niepokoić, przecież posłaniec mówił o poważnej chorobie... zasypiając mieli pod powiekami widok klęczącego Jezusa. Judasz zaczął się niecierpliwić, jego wola czynu domagała się interwencji, ale jeszcze czekał.
Trzeciego dnia, gdy obudzili się, zobaczyli Jezusa spacerującego wzdłuż rzeki. Zaczęli półgłosem rozmawiać o całej sytuacji, jedni byli za pójściem do Betanii, inni popierali decyzję o pozostaniu nad Jordanem. Pamiętali chwile, gdy w Jerozolimie wzburzeni żydzi nazbierali kamieni, by ukamienować Jezusa. Kiedy dyskusja zaczęła nabierać nerwowej atmosfery, Jezus zbliżył się do nich i rzekł:
— Pójdźmy znowu do ziemi judzkiej.
Zaskoczeni uczniowie umilkli. Tomasz, zawsze trzeźwy i przezorny, wstał pierwszy.
— Mistrzu, dopiero co chcieli Cię tam ukamienować, a Ty znowu chcesz tam iść?
— Czy dzień nie ma dwunastu godzin? — Jezus odparł spokojnie. — Kto chodzi we dnie, nie potknie się, bo widzi światło. Lecz kto chodzi w nocy, potknie się, bo nie ma w sobie światła.
Słowa te zabrzmiały jak zagadka, ale w głosie Jezusa brzmiała pewność. Potem dodał:
— Łazarz, nasz przyjaciel, zasnął; ale idę zbudzić go ze snu.
Uczniowie spojrzeli po sobie z ulgą.
— Panie, jeśli zasnął, to wyzdrowieje — powiedział Filip.
Jezus milczał chwilę, jakby czekał, aż zrozumieją. Wreszcie rzekł wyraźnie:
— Łazarz umarł. I raduję się, że tam nie byłem, ze względu na was, abyście uwierzyli. Lecz pójdźmy do niego.
Zapanowała cisza, w której tylko wiatr poruszał trawy Jordanu. Tomasz westchnął ciężko i powiedział do reszty:
— Pójdźmy i my, abyśmy razem z Nim pomarli.
Judasz szedł w milczeniu; w jego sercu rodził się zamęt.
„Raduje się, że nie był tam... że nie zapobiegł śmierci. Jak można się cieszyć z czyjejś śmierci? Czy to ma być znak chwały? Czy Mesjasz, który ma przynieść życie, może tak mówić?”
Kiedy zbliżali się do Betanii, zapach rozgrzanej ziemi mieszał się z wonią figowca. Ptaki ucichły, jakby przeczuwały smutek tego miejsca. Słońce zniżało się nad wzgórzami Judei, barwiąc kamienie na kolor krwi.
Po drodze spotkali ludzi, którzy mówili, że Łazarz już od czterech dni leży w grobie.
Judasz słuchał ich półprzytomnie. W jego wnętrzu tlił się gniew i niezrozumienie.
„Cztery dni. Wiedział… i czekał”.
Zatrzymali się na wzgórzu, z którego widać było wioskę.
Betania leżała cicho w cieniu gaju oliwnego. Wąskie ścieżki wiły się między kamiennymi murkami, a powietrze było ciężkie od żaru dnia. Przy grobie tłoczyli się ludzie, w powietrzu snuły się płacz i żałobny śpiew kobiet. 
Marta wybiegła pierwsza. Jej twarz była zapłakana, ale w oczach tliła iskra nadziei.
— Panie — zawołała — gdybyś tu był, mój brat by nie umarł. Ale wiem, że cokolwiek poprosisz Boga, dostaniesz.
— Twój brat zmartwychwstanie — rzekł Jezus łagodnie.
— Wiem, że zmartwychwstanie — odparła — w dniu ostatecznym, przy zmartwychwstaniu umarłych.
Jezus spojrzał na nią głęboko, jakby chciał dotrzeć do najgłębszej warstwy jej wiary.
— Ja jestem zmartwychwstaniem i życiem. Kto wierzy we Mnie, choćby i umarł — żyć będzie. Wierzysz w to, Marto?
Kobieta skinęła głową, a łzy spływały jej po policzkach.
— Wierzę, Panie. Wierzę, że Ty jesteś Mesjaszem, Synem Bożym, który miał przyjść na świat.
Odeszła pośpiesznie, a Jezus został przez chwilę sam, zapatrzony w dolinę, gdzie wśród drzew oliwnych słychać było cichy szelest liści. Uczniowie stali za Nim, milcząc. Piotr pochylił głowę, Jan trzymał dłonie splecione jak do modlitwy. Judasz spoglądał na Mistrza z mieszaniną czci i niepokoju.
„Mówi o życiu — myślał — ale wciąż nie działa. Czyżby bał się? Czyżby i teraz miał tylko mówić przypowieściami, gdy czas wzywa do czynu?”
Po chwili nadbiegła Maria. Jej krok był chwiejny, oczy czerwone od płaczu. Padła do nóg Jezusa, wołając przez łzy:
— Panie, gdybyś tu był, mój brat by nie umarł!
Na widok jej bólu Jezus westchnął głęboko, a Jego oczy zaszkliły się łzami. Uczniowie milczeli. Judasz poczuł coś, czego nie potrafił nazwać — mieszaninę wzruszenia i irytacji.
„Dlaczego płacze? Przecież może go wskrzesić jednym słowem! Czy ten smutek jest potrzebny? Czy to teatr dla tłumu?”
Wtedy Jezus rzekł cicho:
— Gdzie go położyliście?
— Panie, pójdź i zobacz — odparła Marta.
Ruszyli wąską ścieżką prowadzącą ku grobowi. Kamień leżał ciężko na jego wejściu, a wokół pachniały zioła, które kobiety rozłożyły przy ciele. Jezus zatrzymał się i zapłakał. Potem kazał odsunąć kamień od wejścia grobowca. 
Widząc ogromne wzruszenie Jezusa, przybysze z Jerozolimy szeptali między sobą:
— Oto jak go miłował.
A inni mówili z ironią:
— Czy nie mógł, Ten, który otworzył oczy ślepemu, sprawić, by ten nie umarł?
Jezus wzniósł oczy ku niebu.
— Ojcze, dziękuję Ci, żeś mnie wysłuchał. Ja wiedziałem, że zawsze mnie wysłuchujesz, ale powiedziałem to ze względu na tych, którzy stoją wokół, aby uwierzyli, że Ty mnie posłałeś.
Potem zwrócił się ku grobowi, głos Jego stał się mocny i przejmujący, niosąc się echem po wzgórzach:
— Łazarzu, wyjdź!
Zaległa cisza. Wiatr zamilkł. Nawet ptaki na drzewach przestały śpiewać.
I wtedy — z cienia grobu wysunęła się postać owinięta w całun. Powoli, jakby z trudem, stawiała kroki w stronę światła. Kobiety krzyknęły, a uczniowie cofnęli się w osłupieniu.
Jezus rzekł tylko:
— Rozwiążcie go i pozwólcie mu odejść.
Tłum rozstąpił się. Marta padła na kolana, Maria płacząc, objęła brata drżącymi dłońmi rozplatając płótno pogrzebowe.
Judasz stał wśród uczniów, sparaliżowany zdumieniem. Widział cud, jakiego nikt przedtem nie widział. Serce biło mu jak młot.
„Więc jednak! On ma moc! On naprawdę może wszystko! Nie ma już żadnej wątpliwości — to jest Ten, który powinien panować! Jeśli potrafi przywrócić życie, potrafi też zgromadzić armię, stanąć przeciw Rzymowi, obalić Heroda! To musi być Jego znak, chwila objawienia!”
W jego oczach pojawił się błysk, którego nikt nie dostrzegł. Dla niego wskrzeszenie Łazarza nie było znakiem duchowej chwały, ale zapowiedzią zwycięstwa.
A jednak Jezus nie przemówił do tłumów, nie ogłosił się Królem, nie wzniecił buntu. Kazał tylko wszystkim wrócić do domów.
Wieczorem, gdy słońce gasło za wzgórzami, udali się z powrotem do Betanii. W domu Łazarza rozlegał się gwar pełen radości i zdumienia. Uczniowie siedzieli wokół stołu, a pytaniom i euforii nie było końca.
Tylko Judasz długo patrzył w mrok za oknem. Cienie drzew oliwnych drżały na wietrze jak płomienie.
„Zmartwychwstały Łazarz siedzi tu z nami” — myślał. — „A On... wciąż milczy. Jak długo jeszcze będzie ukrywał swoją potęgę? Jak długo pozwoli, by Go nie rozpoznali?”
Za oknem słychać było szelest liści i daleki śpiew pielgrzymów idących do Jerozolimy. Nad doliną wschodził księżyc, nikt jednak nie zamierzał spać tej nocy.
Ranek przyniósł niepokojące wieści. Arcykapłani, do których dotarła wiadomość o wskrzeszeniu Łazarza zawrzeli taką wściekłością, że postanowili zabić nie tylko Jezusa, ale i Łazarza, który był niezaprzeczalnym dowodem na wszechmoc Jezusa. 
Z tego powodu Jezus postanowił udać się do Efraimu, miasta położonego na północ. 

KRÓLESTWO JEST POŚRÓD WAS

Zbliżała się jednak Pascha i wszyscy zastanawiali się, czy Jezus przyjdzie na święto do Jerozolimy, gdzie już przygotowana była na niego zasadzka. Otwarcie wydano rozkaz, aby każdy, kto się dowie o nim, gdzie przebywa, doniósł o tym Sanchedrynowi.
Judasz był przekonany, że jest to odpowiednia chwila, by zorganizować powstanie. W pewnej chwili postanowił porozmawiać o tym z Jezusem.
— Nauczycielu — zagadnął. — Wciąż mówisz o nadejściu Królestwa, dlaczego nie przygotowujemy się do walki?
Jezus spojrzał na niego i potrząsnął głową.
— Kto mieczem wojuje, od miecza ginie — odpowiedział zagadkowo.
— Ale, Mistrzu, trzeba działać! — upierał się Judasz. — Nasi przywódcy lękają się Rzymian, wolą sprzedać ciebie i nas, aby obronić dotychczasowy stan.
— Powierzono wam tajemnicę Królestwa Bożego — odparł Jezus ze smutkiem. — Jak to możliwe, że jeszcze tego nie rozumiecie? Królestwo Boże nie przychodzi dostrzegalnie, ono jest pośród was!
Uczniowie spojrzeli po sobie. Tylko Judasz pozostał w miejscu.
Patrzył na ścieżkę, którą odchodził Jezus, a w jego oczach odbijały się czerwieniejące skały Judei.
Tamtej nocy, gdy reszta uczniów zasnęła przy ogniu, w jego sercu zrodziła się potrzeba działania — gorączkowa, natarczywa, jak szept, którego nie sposób uciszyć.
„Jeśli On nie uczyni kroku, ja Go do tego zmuszę” — pomyślał. — „Nie po to, by zdradzić. Po to, by Królestwo wreszcie przyszło”.

KRÓL NADCHODZI

Dwa dni przed Paschą poranek był jasny, przejrzysty, nad doliną Kidronu unosiła się lekka mgła, a na wzgórzach srebrzyły się liście oliwek. Judasz szedł obok Tomasza, prowadząc uwiązane młode oślę, wypożyczone od wieśniaka spod Betfage.
— Pan go potrzebuje — powiedział Judasz tamtemu, powtarzając dokładnie słowa, które Jezus nakazał.
Mężczyzna, zdumiony, skinął tylko głową, jakby czuł, że dzieje się coś istotnego. Teraz Judasz nie potrafił ukryć uśmiechu. Serce biło mu mocno. Słońce wschodziło nad miastem, zalewając kamienne mury złotem i purpurą; kopuła Świątyni lśniła w oddali — jak korona czekająca na prawdziwego Króla.
— Widzisz, Tomaszu? — powiedział z błyskiem w oczach. — Dziś wszystko się zacznie.
— Co masz na myśli?
— Proroctwo! — odparł Judasz, głosem niemal drżącym z uniesienia. — Pamiętasz słowa Zachariasza? „Oto Król twój przychodzi do ciebie, sprawiedliwy i zwycięski, pokorny, jedzie na oślęciu, źrebięciu oślicy”. Pamiętasz? — Zacisnął dłonie na cuglach zwierzęcia. — A więc to dziś, Tomaszu. On wreszcie objawi swą moc.
Jezus czekał na nich spokojny, jakby ten dzień był podobny do innych. Uczniowie otaczali Go w milczeniu, słychać było jedynie szeleszczenie palm i coraz głośniejsze głosy ludzi gromadzących się wzdłuż drogi. Piotr niecierpliwie przecierał dłonie.
— Mistrzu, zobacz, ilu ich jest! — powiedział z podziwem. — Całe miasto wyszło na drogę!
— Niech się spełni, co jest napisane — odparł Jezus cicho.
Wtedy Judasz pierwszy pochylił się i pomógł Mu wsiąść na osiołka. Zatrzymał w sercu ten moment: światło na włosach Jezusa, kurz unoszący się spod kopyt, narastające jak burza głosy tłumu.
Gdy ruszyli, Jerozolima rozbrzmiała krzykiem.
— Hosanna! Hosanna Synowi Dawida!
Kobiety rzucały płaszcze na drogę, dzieci wspinały się na drzewa, by lepiej widzieć, mężczyźni ścinali gałęzie palm i układali na ścieżce. Z dachów domów zerkali starsi — jedni zaskoczeni, inni wzruszeni, a nieliczni z niepokojem.
Miasto pachniało kurzem, rozgrzanym kamieniem i kwitnącym migdałem. W powietrzu unosił się śpiew — chaotyczny, radosny, pełen nadziei.
— Hosanna! — krzyczeli ludzie. — Niech błogosławiony będzie Ten, który przychodzi w imię Pana!
Judasz patrzył na to wszystko z bijącym sercem. Widział, jak Jezus wjeżdża przez Złotą Bramę, jak tłum rozstępuje się przed Nim jak przed władcą. A więc usłyszał mnie! — pomyślał. Zrozumiał wreszcie, że trzeba działać. Że nie można milczeć, gdy lud czeka. Zobaczcie tylko, jak Go witają! Król! Król Izraela! Śpiewał razem z uczniami i tłumem, a serce mówiło mu, że oto nadchodzi dzień triumfu, na który czekały pokolenia.
Ale Jezus, wjeżdżając w cień bramy, zatrzymał się na moment. Spojrzał na miasto — na biel domów, złoto świątyni, na tłum, który wiwatował w ekstazie. I zapłakał.
— Jeruzalem, Jeruzalem... — wyszeptał. — Ty, które zabijasz proroków...
Słowa te przeszły przez Judasza jak chłodny powiew. Nie rozumiał. Dlaczego teraz, gdy lud Go wielbi, Mistrz płacze?
Wieczorem wracali do Betanii. Niebo poszarzało, zamilkły śpiewy, a wiatr rozwiewał kurz i zapach dymu z ognisk. Przy drodze rosło samotne drzewo oliwne, stare, rozłożyste. Jezus podszedł do niego i wyciągnął rękę po owoce.
Nie znalazł ani jednego.
— Niech już więcej nikt z ciebie nie je — powiedział cicho.
Judasz zamarł. Drzewo poruszyło się lekko, jakby przeszedł przez nie dreszcz — a potem liście zaczęły więdnąć, gałęzie traciły kolor, aż całe oliwne drzewo stanęło martwe w blasku zachodu.
Szli dalej w milczeniu. Tylko wiatr szeleścił w trawach, a zapach pyłu i dymu towarzyszył im aż do Betanii.
W domu Łazarza płonęły lampy. Maria nakrywała do stołu, Marta przyniosła dzban wody. Uczniowie mówili półgłosem o cudzie, o tłumach, o zwycięstwie, które miało nadejść.
Tylko Judasz milczał.
W jego oczach wciąż odbijał się obraz martwego drzewa i łzy na twarzy Mistrza. Entuzjazm tłumu ulatywał z niego jak powietrze z rozdartego bukłaka, zastępowało go coś ciężkiego i zimnego. Po raz pierwszy od rana nie był już pewien, czy to naprawdę był początek triumfu — czy raczej początek czegoś, czego nazwać jeszcze nie potrafił. 

WIECZÓR W BETANII

Powietrze było ciężkie od słodkiego zapachu kwitnących drzew i rozgrzanej ziemi. Nad Betanią zapadał złotawy zmierzch, pełen cykania świerszczy i dalekich głosów pielgrzymów. Wciąż mówiono o cudzie — o Królu, który przybył pokornie, na oślęciu.
W domu Łazarza panował ożywiony ruch. Marta krzątała się przy ogniu, stawiając misy z oliwkami i ciepłym chlebem. Maria niosła gliniany dzban, który ostrożnie postawiła u stóp Jezusa. Judasz siedział nieco z boku, otulony półmrokiem, śledził każdy jej gest z narastającym napięciem.
W pewnej chwili Maria podniosła alabastrowe naczynie. Uczniowie umilkli, wstrzymując oddech. Gdy otworzyła wieczko, słodki, ciężki aromat nardu zalał izbę, niemal oszołamiający — przez moment nikt nie ośmielił się wypowiedzieć słowa.
Olejek spłynął po dłoniach Marii, po stopach Jezusa, po ziemi. Światło lampy załamało się w kroplach nardu.
Judasz nie wytrzymał. Jego głos przerwał ciszę jak raptowny podmuch chłodu.
— Czemu takie marnotrawstwo? — powiedział głośno, nie mogąc się powstrzymać. — Ten olejek można było sprzedać za trzysta denarów i rozdać ubogim!
Jezus podniósł głowę. W jego oczach nie było gniewu.
— Zostaw ją, Judaszu — rzekł. — Zachowała to na dzień mojego pogrzebu. 
W izbie zapanowała cisza gęsta jak zapach olejku. Judasz poczuł, jak policzki płoną mu gniewem, wstydem, rozczarowaniem. „Pogrzebu? — myślał z niedowierzaniem. — Przecież On ma królować! Ma zasiąść na tronie Dawida!”
— I to wam powiadam — ciągnął dalej Jezus patrząc na Judasza — że gdziekolwiek na świecie będzie zwiastowana ta ewangelia, będą opowiadać na jej pamiątkę o tym, co ona uczyniła.
W domu podnosił się gwar, do wszystkich zaczęła docierać świadomość, czego dotyczą słowa Jezusa. Z zewnątrz dobiegał śpiew pielgrzymów. 
Judasz wyszedł z domu, zanim skończyli modlitwę. Ścieżka prowadziła w dół, ku dolinie Kidronu. A on miał wrażenie, że to nie cień, ale ktoś mroczny mu towarzyszy.
Nie wiedział, że jego decyzja nie ma już odwrotu.

W PAŁACU ARCYKAPŁANA

Dziedziniec był oświetlony drgającymi pochodniami, których dym snuł się nisko przy ziemi. Wosk pachniał ciężko, noc była chłodna. Arcykapłani rozmawiali półgłosem, gestykulując. Gdy zobaczyli Judasza, zapadła cisza.
— Czego chcesz? — zapytał Kajfasz.
— Wiem, gdzie On się zatrzymał — odparł Judasz. — W Betanii, w domu Łazarza. Ale tam Go nie pojmiecie. Dam wam znać... w odpowiedniej porze. Gdy nie ma tłumu. Gdy jest sam.
Kapłani spojrzeli po sobie.
— Za jaką cenę? — zapytał cicho jeden z nich.
Judasz pochylił głowę. Przez chwilę w nocnej ciszy słyszał tylko bicie własnego serca. Nie myślał o zapłacie — i zaskoczył sam siebie, mówiąc:
— Trzydzieści srebrników.
Ani więcej, ani mniej.
Cena niewolnika.
Cena za Króla.
Kapłani skinęli głowami: jeden wysypał na stół trzydzieści monet. Srebro błyszczało ostro w świetle pochodni, połyskując jak łuski węża.
Judasz patrzył na nie długo. Potem sięgnął, niepewnie, jakby dotykał czegoś oślizgłego. I wtedy — po raz pierwszy — poczuł chłód. Nie od monet. Od wewnątrz. Jakby coś w nim zamarzło.
W jego sercu coś się przełamało, jak gałąź suchego drzewa. Wyszedł w noc.

WIECZERZA PASCHALNA

Słońce chyliło się ku zachodowi nad Jerozolimą. W powietrzu unosił się zapach dymu z tysięcy ognisk, przy których przygotowywano baranki paschalne. Miasto było niespokojne, rozpłomienione; z ulic płynęły echem psalmy, nawoływania handlarzy, gwar pielgrzymów, których tłum stawał się coraz gęstszy, coraz bardziej rozedrgany.
W domu, gdzie Jezus i uczniowie zatrzymali się na krótki odpoczynek, panowała cisza. Mistrz siedział przy oknie, spoglądając w stronę miasta, którego mury złociły się w blasku zachodzącego słońca.
Piotr i Jan stali przy Nim, czekając na polecenie.
— Gdzie chcesz, abyśmy przygotowali Paschę? — zapytał Piotr.
Jezus odwrócił się ku nim i odpowiedział spokojnie:
— Gdy wejdziecie do miasta, spotkacie człowieka niosącego dzban wody. Idźcie za nim do domu, do którego wejdzie, i powiedzcie gospodarzowi: „Nauczyciel pyta: gdzie jest izba, w której spożyję Paschę z moimi uczniami?” On wskaże wam dużą, przystrojoną salę. Tam przygotujcie.
Piotr skinął głową, a Jan pochylił się w szacunku. Odeszli bez słowa. Nikt z pozostałych nie wiedział, dokąd idą.
Jezus chciał, by miejsce pozostało tajemnicą aż do końca.
Judasz patrzył na nich z ukosa. Czuł w sobie niepokój, który narastał od dni kilku — od tamtej sceny w Betanii, od słów o pogrzebie.
Wydawało mu się, że Mistrz staje się coraz bardziej nieprzenikniony, a wszystko wymyka się spod kontroli. Jeszcze przez chwilę spoglądał na Jezusa, a potem wyszedł z domu, niby dla sprawy, niby po coś drobnego. W istocie poszedł do arcykapłanów. Bruk był jeszcze ciepły od dnia, w wąskich uliczkach unosił się ciężki zapach palonych ziół, dymu i tłuszczu. Ulice pustoszały, rozmowy milkły.
W bramie Świątyni czekał sługa Kajfasza. Wprowadził go w głąb dziedzińca, gdzie przy pochodniach siedziało kilku mężczyzn w długich szatach.
— Czego chcesz? — zapytał surowo jeden z nich.
— Wiem, gdzie On będzie tej nocy — odparł Judasz. — W Ogrodzie Oliwnym. Po wieczerzy zawsze tam idzie się modlić. Ale dziś pragnie spożyć Paschę tylko z nami. Dopiero potem wyjdzie.
Kajfasz pochylił się ku niemu, badając go wzrokiem.
— A więc dopiero po uczcie?
— Tak. — Judasz skinął głową. — Nie chce zamieszania. Nie podczas święta.
Kapłan uśmiechnął się chłodno. Przesunął po blacie ciężką sakiewkę.
— Kiedy przyjdzie noc, będziemy gotowi.
Judasz patrzył na sakiewkę, którą mu podano. Trzydzieści srebrników. Zdawało mu się, że waży ją w dłoni z trudem — jakby niósł pogrzebowe kamienie, jakby każda moneta ciążyła więcej, niż tylko metal.
„Nie dla pieniędzy” — powtarzał sobie. — „Dla Niego. By się wreszcie zdecydował, by obudził lud, by pokazał moc”.
Kiedy wyszedł na ulicę, niebo było czarne i bezgwiezdne. Wiatr przeciągle muskał mu kark, cienie w bramach kładły się długimi smugami. Każdy szelest, każdy świst z oddali zdawał się przybierać kształt oskarżenia. Miasto spało, ale on czuł, że coś go śledzi. Zimny dreszcz przeszedł mu po karku.
„A diabeł wszedł w jego serce” — powie później Jan.

W GÓRNEJ IZBIE

Stół był prosty, lecz uczta — uroczysta. Chleb niekwaszony, gorzkie zioła, baranek, misy z oliwkami, winem, figami i daktylami. Światło lamp oliwnych tańczyło na ścianach, rzucając ruchome cienie; w powietrzu unosił się ciężki aromat świętej nocy, pełnej wspomnień i oczekiwania.
Judasz siedział blisko końca stołu. Nie za blisko Jezusa, ale też nie zbyt daleko. Obok Tomasz, który wiecznie nie umiał usiedzieć spokojnie. Dalej Szymon Gorliwy — w jego oczach zawsze płonął bunt. Naprzeciw, przy samym Nauczycielu, Jan — najbliższy Jego serca.
Jezus patrzył na nich wszystkich z tą samą czułością, która bolała Judasza jak ukłucie. Była w niej łagodność i smutek, była też wiedza, która oddalała.
Zanim Jezus rozpoczął modlitwę, powiedział:
— Gorąco pragnąłem spożyć tę Paschę z wami, zanim będę cierpiał — przez chwilę wzruszenie zatamowało Mu oddech. — Bo powiadam wam: już jej spożywać nie będę, aż się spełni w Królestwie Bożym.
Słowa te przeszyły powietrze jak ostrze.
Potem Jezus wziął chleb, odmówił błogosławieństwo, połamał i podał im, mówiąc:
— To jest ciało moje, które za was będzie wydane. To czyńcie na moją pamiątkę.
A gdy napełnił kielich, dodał:
— Ten kielich to Nowe Przymierze we krwi mojej, która za was będzie wylana.
Uczniowie milczeli. Nikt nie rozumiał w pełni Jego słów — jakby mówił o czymś, co dopiero miało się stać, o tajemnicy, której nikt nie był gotów pojąć.
Judasz słuchał. Serce biło mu szybciej.
Te słowa nie były już tylko symbolem. Nie mówił o baranku. Mówił o sobie. Mówił o śmierci.
Jezus spojrzał na niego.
— Zaprawdę, zaprawdę powiadam wam: jeden z was Mnie zdradzi.
Wtedy dopiero zapanowało poruszenie.
— Czy to ja, Panie? — pytał jeden po drugim.
— Czy to ja, Mistrzu? — dodał nawet Judasz, z trudem ukrywając drżenie w głosie.
Jezus odpowiedział cicho:
— Ty sam powiedziałeś.
Głosy padały jeden po drugim. W pytaniach brzmiał strach, niepewność i gorliwość. Każdy czuł, że to może być on. I każdy chciał gorliwością oczyścić się z podejrzeń.
Wtedy Jan, nachylony ku Jezusowi, wyszeptał:
— Panie... kto to jest?
Jezus odpowiedział cicho, ledwie słyszalnie:
— Ten, któremu podam kawałek chleba, umoczony w misie.
Sięgnął dłonią. Umoczył kawałek chleba w gorzkich ziołach i oliwie. I podał go Judaszowi.
Judasz wstał powoli.
Nie powiedział nic. Wyszedł.
Za drzwiami noc przyjęła go w swoje objęcia.
Było zimno. Cicho.
Ewangelista napisze później tylko te trzy słowa:
„A była noc”.

OGRÓD GETSEMANE

Wiatr niósł zapach mokrych ziół i oliwek. W powietrzu wisiała cisza, gęsta i ciężka, jakby sama noc wstrzymała oddech. Pośród skręconych pni drzew, pod bladym światłem księżyca, klęczał Jezus. Jego twarz, blada i mokra od deszczu i łez, była skierowana ku niebu.
— Ojcze mój, jeśli to możliwe, niech Mnie ominie ten kielich... — wyszeptał. — Wszakże nie jak Ja chcę, ale jak Ty.
Kilka kroków dalej, wsparci na kamieniach, spali Piotr, Jakub i Jan. Tylko wiatr szumiał w liściach i cichy dźwięk kropel deszczu spadających na ziemię. 
Jezus powstał. Jego spojrzenie pobiegło w stronę miasta, gdzie migotały pochodnie.
— Oto nadchodzi godzina... Syn Człowieczy będzie wydany w ręce grzeszników.
Z oddali słychać było gwar, kroki, metaliczny dźwięk broni. Judasz szedł z przodu, otoczony strażą i sługami arcykapłana. Płomienie pochodni drżały w dłoniach żołnierzy, rozdzierając ciemność rudymi językami światła.
Serce Judasza biło szaleńczo. Usta miał suche. Z każdym krokiem wmawiał sobie: jeszcze jest czas. To tylko próba. Jezus, przyciśnięty do muru, objawi moc — wzbudzi lęk, poderwie uczniów, a Bóg sam przemówi z nieba.
Widział już ten obraz w myślach: legiony aniołów, rozdzierające niebo błyskawice, kapłani uciekający w popłochu, a On — Judasz — jako narzędzie w ręku Boga.
Uczniowie, słysząc hałas poderwali się. Nieprzytomnym wzrokiem krążyli po twarzach przybyłych żołnierzy, którzy sprawnie otoczyli gromadę. Judasz wysunął się na przód. Piotr i Jan dopiero teraz zrozumieli, że go nie było z nimi. Ale było już za późno.
Judasz zbliżył się do Jezusa.
Pauza. Cisza, deszcz na skroniach.
— Rabbi... — wyszeptał.
Jezus spojrzał na niego. W oczach nie było gniewu — była wiedza i smutek, łagodność.
— Przyjacielu... — powiedział cicho. — Po coś przyszedł?
Dłonie Judasza drżały. Chciał coś powiedzieć, lecz słowa utknęły mu głęboko w gardle. Pochylił się i dotknął mokrego policzka Jezusa pocałunkiem.
Oczy Jezusa były blisko, ale nie było w nich żalu. Była miłość. To sprawiło, że Judasz cofnął się z lękiem.
— Judaszu, pocałunkiem wydajesz Syna Człowieczego?
Słowa te zniknęły w trzasku oręża. Strażnicy ruszyli z cienia. Miecze błysnęły w ogniu pochodni.
Jezus spokojnie zwrócił się do dowódców straży:
— Kogo szukacie?
— Jezusa Nazareńskiego — padła odpowiedź.
— Ja nim jestem — odpowiedział z mocą, a wokół nagle zajaśniał blask. Strażnicy upadli na ziemię oszołomieni. Jezus powtórzył pytanie. Blask znikł, a strażnicy niemrawo podnieśli się z ziemi.
— Jeśli to mnie szukacie, pozwólcie moim uczniom odejść — rzekł Jezus. — Nie chcę żadnego z nich utracić...
W tym momencie Piotr opamiętał się, dobył miecza i zadał cios — a sługa arcykapłana, Malchus, padł na ziemię z zakrwawionym uchem. Jezus jednak podniósł rękę.
— Schowaj swój miecz do pochwy — powiedział do Piotra. — Myślisz, że nie mógłbym poprosić Ojca o dwanaście legionów aniołów? Ale jakże wtedy wypełniłyby się Pisma?
Judasz stał oszołomiony. Gdy strażnicy padli, w jego sercu rozbłysła nadzieja, że jego plan się powiódł, że Mistrz wezwie zastępy aniołów i obejmie panowanie — i patrzył z niedowierzaniem, jak żołnierze wiążą ręce Jezusa. Każdy ich ruch ciął jego serce.
To nie tak miało być.
Nie tak.
W głowie dudnił mu głos: Teraz, Panie! Teraz okaż swą moc!
Ale Jezus milczał.
Strażnicy odeszli z Nim przez potok Cedron ku światłom miasta. Deszcz zaczął padać mocniej.
Judasz pozostał w miejscu. Wpatrywał się, jak pochodnie nikną w ciemności. Czuł, jak coś w nim pęka — cała wiara, pewność, sens, rozsypały się w proch.
Przez chwilę wmawiał sobie, że to tylko pozór, że cud nastąpi, że Mistrz się uwolni.
Ale nic się nie stało.
Tylko deszcz bił o ziemię, o liście, o jego twarz.
I dopiero wtedy, w tej ciszy, zrozumiał, że zdradził naprawdę.
Nie z nienawiści.
Nie dla srebra.
Ale z przekonania, że zmusi Boga do działania.

USCHŁE DRZEWO

Długo stał pośród samotnych drzew oliwnych. Uczniowie dawno uciekli, szukając schronienia, próbując zrozumieć, co się właśnie stało. Jezus zapowiadał: Uderz pasterza, a rozproszą się owce... A on dopomógł Go pobić. Podał miecz w ręce ludzi, którzy nienawidzili jego Mistrza. Patrzył, jak Go prowadzą skutego na sąd. 
Wiedział, że Jezus nie będzie się bronić. Był barankiem prowadzonym na rzeź.
Ale może jeszcze coś potrafi zrobić! Może pójść do kapłanów. Wyznać prawdę. Przecież go wysłuchają!
Zerwał się gwałtownie.
Słońce jeszcze nie wstało, a w Świątyni jeszcze tliło się światło.Wślizgnął się przez tylne przejście, tam, gdzie zwykle wchodzą słudzy Sanhedrynu. Rozpoznał jednego z kapłanów.
— Gdzie Kajfasz? — zapytał.
Kapłan milczał, a gdy rozpoznał twarz Judasza, wezwał drugiego. Po chwili ukazał się Kajfasz. Zmęczony, ale spokojny.
Judasz rzucił mu sakiewkę pod nogi.
— Zgrzeszyłem. Wydałem krew niewinną... To nie tak miało być — wyszeptał. Otworzył usta, chciał jeszcze wszystko wyjaśnić, odwrócić bieg spraw.
Kajfasz nie podniósł wzroku.
— Co nas to obchodzi? To twoja rzecz. — Odwrócił się.
Służba zamknęła drzwi.
Judasz został sam w przedsionku Świątyni.
Sakiewka leżała na ziemi, bez wartości, jak zdechłe truchło. Jakiś starzec rzucił mu spojrzenie pełne pogardy, kobieta zasłoniła dziecko.
Wyszedł.
Ulice były ciche, świt nadchodził powoli. Nie wiedział, gdzie iść. Do uczniów? Nie przyjmą go, oplują. Kto uwierzy, że nie chciał zdradzić, że chciał Jezusa uczynić królem?
Wrócić do domu? Ojciec surowy i milczący, zawsze powtarzał:
— Masz tylko jedno imię, synu. Nie splam go. Izrael potrzebuje mężów, nie słów.
To on uczył go, jak nie płakać, jak ukrywać emocje. 
Kiedy koledzy rzucali kamieniami w rzymskich żołnierzy, on ich nie powstrzymywał. Ale sam nie rzucał.
Jako chłopiec marzył o Mesjaszu: że przyjdzie nagle, jak błyskawica, porwie lud za sobą, zgromadzi armię, wypędzi Rzymian, oczyści świątynię.
A on stanie przy Nim. Po prawicy. Doradca. Najbliższy.
Ale Jezus nie chciał tego.
Z przeszłości dobiegło go wspomnienie głosu matki:
— Judaszu, zawsze pytasz dlaczego. Nie wszystko musisz naprawiać. Nie wszystko musisz wiedzieć.
Ale on zawsze chciał wiedzieć.
Zawsze chciał działać.
Teraz mógł już tylko milczeć.
Teraz... nic nie mógł zrobić. Zabił Mesjasza.
Wyszedł za miasto.
Niebo bladło. Ptaki budziły się ze snu. Nad doliną Gehenna unosił się zapach dymu.
Znalazł drzewo.
Drzewo było stare, pochylone. Kiedyś, jako chłopiec, uczył się na takie wspinać.
Zatrzymał się.
Wyciągnął rękę, dotknął szorstkiej kory. Przez chwilę poczuł tęsknotę za dzieciństwem.
Zsunął z biodra pas. Związał go starannie.
Pauza.
Ostatni oddech.
Wyszeptał:
— Rabbi... 
Zaciągnął węzeł.
Ziemia tylko raz się zakołysała.
I tylko drzewo — milczało.